Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ: ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ́ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

                   σω- φρο- σύ- νη

                            
                           προπαραλήγουσα    παραλήγουσα       λήγουσα

1. Όταν τονίζεται η προπαραλήγουσα παίρνει πάντα οξεία
                           (πόλεμος)

2. Όταν η λήγουσα είναι μακρά, η προπαραλήγουσα δεν τονίζεται
                          (ἄνθρωπος >>>>>>  ἀνθρώπου)

3. όταν τονίζεται βραχύχρονη συλλαβή παίρνει πάντα οξεία
                          (νέος, κενός)

4. Όταν τονίζεται μακρόχρονη παραλήγουσα πριν από μακρόχρονη λήγουσα παίρνει πάντα οξεία (ΜΜ)
                          (θήκη,  δεσμώτης)

5. Όταν τονίζεται μακρόχρονη παραλήγουσα πριν από βραχύχρονη λήγουσα παίρνει περισπωμένη
                          (δῆμος, δῆμοι)

6. Όταν  η λέξη τονίζεται στη μακρόχρονη λήγουσα και είναι σε πτώση ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ-ΑΙΤΙΑΤΙΚΗ-ΚΛΗΤΙΚΗ στον ΕΝΙΚΟ και ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟ, παίρνει οξεία**
 (ὁ μαθητής, τὸν μαθητήν, ὦ μαθητά· οἱ θεοί, τοὺς θεούς, ὦ θεοί· αἱ τιμαί, τὰς τιμάς)

7.  Όταν  η λέξη τονίζεται στη μακρόχρονη λήγουσα και είναι σε πτώση ΓΕΝΙΚΗ-ΔΟΤΙΚΗ στον ΕΝΙΚΟ και ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟ, παίρνει περισπωμένη.
                  ( τοῦ ἀγροῦ,   τῶν ἀγρῶν,   τῷ ἀγρῷ,   τοῖς ἀγροῖς)

8. Το -α στη λήγουσα των ουδετέρων είναι βραχύ
                   (τό σῶμα, τό γῆρας)

9. Το -α στη λήγουσα των αρσενικών και των θηλυκών είναι μακρό
                  (την πείνα, τούς χειμώνας, την γυναίκα)

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ

1)Να τονίσετε τις παρακάτω λέξεις:


θεος


ανθρωπος

 

ψυχη

 

κηποι

 

πονοις

 

ταυρος

 

πρωτον

 

βουλομαι


δαιμων


δουλος

 

παρηγορος

 

αγγελος

 

πονος

 

ποιηται

 

πληρες

 

ειδος

 

ακροπολις

 

ακουω

 

επιμελεια

 

ιερος

 

γενναιος

 

προγονος

 

ανδρων

 

σχολειον

 

 

δωρα

 

δοξα

 

χωρος

 

χωραις

 

πλουτος

 

πλειστοι

 

θεους

 

λεγω

 

κομη

 

ποιητης

 

φερω

 

παιδες

 

οινος

 

γλωσσα

 

νησον

 

θεοι

 

χωραι

 

προσεχω

 

ευχομαι

 

γνωμην

 

κλαιω

 

δημος

 

καρπος

 

στεφανος

 

πελαγος

 

πιστευω

 

πορευομαι

 

ειρηνη

 

ταπεινος

 

ενδοξος

 

τουτους

 

νησος

 

δωρον

 

μητηρ

 

ρεω

 

φευγω

 

παρεχει

 

ταυρους

 

ταυροι

 

ταυροις

 

2)Να επιλέξετε τη λέξη με το σωστό τόνο:

γνώμην γνῶμην

μετεῶρων μετεώρων

χορηγήσω χορηγῆσω

ναῦαρχος ναύαρχος

μῆκη μήκη

μείζονος μεῖζονος

πλήθος πλῆθος

κώμαι κῶμαι

γλῶσσης γλώσσης

δώροις δῶροις

Σχόλια