Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ομήρου Οδύσσεια ( ερωτήσεις εισαγωγής- απαντήσεις)

 

ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ( ερωτήσεις εισαγωγής- απαντήσεις)




Οι ερωτήσεις δεν καλύπτουν όλη την εισαγωγή, είναι ενδεικτικές και θα διαβαστούν για μία σύντομη επανάληψη.

 1. Τι ονομάζεται έπος ;
 Έπος, αρχικά, σήμαινε «λόγος» και διήγηση, αργότερα όμως, σήμαινε το αφηγηματικό ποίημα, που είχε μυθολογικό, διδακτικό ή ηρωικό περιεχόμενο. (δηλαδή υπήρχαν 3 είδη επών : το μυθολογικό, το διδακτικό και το ηρωικό)

2. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των ηρωικών επών ;
Τα ηρωικά έπη μιλούσαν για τα κατορθώματα των ηρώων του παρελθόντος. Τα κύρια γνωρίσματα των επικών ποιημάτων είναι : Α) ότι αναφέρονται σε ένα μακρινό παρελθόν, που φαντάζει ιδανικό στα μάτια του ποιητή και των σύγχρονών του και το παρουσιάζουν σα να είναι αληθινό Β) ότι εκφράζουν τα συναισθήματα ολόκληρης της κοινωνίας και όχι μόνο του ποιητή.

3. Σε ποια εποχή αναφέρονται τα ομηρικά έπη και σε ποια εποχή έγινε η σύνθεσή τους;
Τα Ομηρικά έπη (η Οδύσσεια και η Ιλιάδα) αναφέρονται στη Μυκηναϊκή Εποχή (12ος αιώνας π.Χ.). Η σύνθεσή τους από τον Όμηρο έγινε όμως αρκετά αργότερα, κατά τη Γεωμετρική Εποχή (8ος- - 7ος αιώνας π.Χ.)

4. Ποια γεγονότα αφηγούνται η Ιλιάδα και η Οδύσσεια;
 Η Ιλιάδα έχει κεντρικό θέμα τον θυμό του Αχιλλέα, που διαρκεί 51 μέρες και μέσα σε αυτές ο ποιητής αφηγείται και τα γεγονότα του Τρωικού Πολέμου περίπου ως τον θάνατο του Έκτορα. Η Οδύσσεια εξιστορεί μέσα σε 41 μέρες τον δεκαετή αγώνα του Οδυσσέα να γυρίσει από την Τροία στην πατρίδα του, την Ιθάκη.

5. Τι ήταν οι αοιδοί; Πως συνέθεταν και εκτελούσαν οι αοιδοί τα έπη;
Οι παλιοί ποιητές της προομηρικής εποχής, ονομάζονταν αοιδοί. Αυτοί τραγουδούσαν τα έπη τους με τη συνοδεία κιθάρας (φόρμιγγας) σε συμπόσια στα ανάκτορα ή σε εορταστικές εκδηλώσεις της περιοχής τους. Συνέθεταν τα έπη προφορικά, αυτοσχεδιάζοντας (θεωρούσαν ότι η Μούσα τους έδινε έμπνευση). Οι αοιδοί είχαν σίγουρα ιδιαίτερο ταλέντο, κατείχαν όμως και ειδικές τεχνικές. Διέθεταν από την παράδοση κάποιες έτοιμες λύσεις, όπως φράσεις, που επαναλαμβάνονται και μάλιστα σε συγκεκριμένες θέσεις μέσα στους στίχους. Υπήρχαν και έτοιμοι στίχοι. Τέλος υπήρχαν θέματα, ενέργειες και δραστηριότητες που τις αφηγούνταν με τον ίδιο πάντα τρόπο (π.χ. πώς γινόταν μια μάχη, πώς γινόταν μια θυσία κ.α.). Οι αοιδοί μάθαιναν την τέχνη τους κοντά σε ένα φτασμένο δάσκαλο. Ένας καλός αοιδός έπρεπε να έχει τη δυνατότητα να απομνημονεύει αυτό το επαναλαμβανόμενο υλικό, την ικανότητα να το ανασυνθέτει δημιουργικά, αλλά και να αυτοσχεδιάζει.

6. Τι ήταν οι ραψωδοί ;
Μετά τον Όμηρο (τ.8ου αι.), στα τέλη της γεωμετρικής και στις αρχές της αρχαϊκής εποχής, τελειώνει η δημιουργική περίοδος της επικής ποίησης. Οι επόμενες γενιές ποιητών ονομάζονται ραψωδοί. Δε δημιουργούσαν δικά τους ποιήματα, αλλά απομνημόνευαν και απάγγελναν παλαιότερα έπη, χωρίς μουσική, κρατώντας ένα ραβδί, σύμβολο εξουσίας δοσμένης από τους θεούς. Ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες και ταξίδευαν από τόπο σε τόπο, αντίθετα με τους αοιδούς. Διοργανώνονταν και ραψωδικοί αγώνες.

7. Τι γνωρίζετε για τον Όμηρο ;
Ο Όμηρος ήταν ταξιδιώτης-ποιητής και πήρε μέρος σε ραψωδικούς αγώνες. Πρέπει να ήταν από τους πρώτους που έπιασαν ραβδί. Η παράδοση τον ήθελε τυφλό, αλλά αυτό μάλλον δεν ευσταθεί. Γεννήθηκε το πιθανότερο στη Χίο ή στη Σμύρνη (7πόλεις διεκδικούν την καταγωγή του). Ήταν Ίωνας και σε κάποια μεγάλη ιωνική γιορτή ακούστηκαν για πρώτη φορά τα έπη του.

8. Πώς φαίνεται η αξία των ομηρικών επών;
Α) Είναι τα μοναδικά έπη του επικού κύκλου που νίκησαν τον χρόνο και διασώθηκαν ολόκληρα. Β) Είχαν λογοτεχνική αξία και παιδαγωγική. Ο Πλάτωνας λέει ότι ο Όμηρος μόρφωσε την Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες στήριζαν την εκπαίδευση των παιδιών και των νέων στα ομηρικά έπη Γ) Από τα ομηρικά έπη εμπνεύστηκαν λίγο πολύ όλοι οι ποιητές της αρχαιότητας. Το ίδιο και οι καλλιτέχνες της γλυπτικής, της ζωγραφικής, της αγγειογραφίας, της μικροτεχνίας. Και όχι μόνο της αρχαιότητας. Συνεχίζουν μέχρι και σήμερα να εμπνέουν τους καλλιτέχνες (ποιητές, πεζογράφους, ζωγράφους, θεατρικούς συγγραφείς, σκηνοθέτες του κινηματογράφου κ.α.).

9. Πότε έγινε η επίσημη καταγραφή των ομηρικών επών;

 Η επίσημη καταγραφή των ομηρικών επών έγινε στην Αθήνα κατά τον 6ο αιώνα (περίοδος τυραννίας Πεισίστρατου ή Ίππαρχου)

10. Πώς διαιρούνται η Οδύσσεια και η Ιλιάδα
Η Οδύσσεια και η Ιλιάδα από διαιρέθηκαν σε 24 ραψωδίες. Κάθε ραψωδία της Οδύσσειας δηλώνεται με ένα μικρό γράμμα από το ελληνικό αλφάβητο, ενώ κάθε ραψωδία της Ιλιάδας με ένα κεφαλαίο.

11. Ποιο είναι το κεντρικό θέμα της Οδύσσειας ;
 Το θέμα της είναι ο νόστος του Οδυσσέα στην πατρίδα του την Ιθάκη και ο αγώνας του να ξανακερδίσει το θρόνο του και τη γυναίκα του την Πηνελόπη, που τη διεκδικούσαν πολλά αρχοντόπουλα. Παράλληλα, μιλάει για την αναζήτηση του Οδυσσέα από το γιο του, τον Τηλέμαχο. Στην Οδύσσεια, ο ποιητής μας μιλά για τον απλό άνθρωπο, την καθημερινή ζωή, την αγάπη για την πατρίδα, την ερωτική πίστη, τη φιλία, την αγάπη για τη ζωή, την ανθρωπιά, την ευγένεια, την ομορφιά. Πάνω από όλα όμως, μας μιλά για τη δύναμη του ανθρώπου μπροστά στις δυσκολίες της ζωής.

12. Ποιες είναι οι 3 ενότητες της Οδύσσειας;
Α) «Τηλεμάχεια» : ραψωδίες α-δ : κεντρικός ήρωας είναι σε αυτές τις ραψωδίες ο Τηλέμαχος.
 Β) «Νόστος» : ραψωδίες ε- ν (πρώτοι στίχοι) : ο αγώνας του Οδυσσέα να γυρίσει στην Ιθάκη.
Γ) «Μνηστηροφονία» : ν – ω : η εξόντωση των μνηστήρων από τον Οδυσσέα με τη βοήθεια της Αθηνάς και τη συνεργασία του Τηλέμαχου

Σχόλια